“สดชื่นจังเลย…!!” หลายๆ คน มักเผลอพูดกับตัวเองด้วยประโยคทำนองนี้ เวลาเข้าป่าหรือได้อยู่ใกล้ชิดธรรมชาติ
แต่ระดับเสียงและทำนองอาจมากน้อยแตกต่างกันไป

ที่เรารู้สึกสดชื่นเหมือนๆ กัน เพราะในป่านั้นเย็นสบาย มีสีเขียวๆ ของใบไม้ ที่มองทีไรก็ผ่อนคลายสบายตา ได้ฟังเสียงของป่าที่มักทำให้เรานิ่งขึ้น จิตใจสงบขึ้น ยิ่งกลิ่นของดิน ต้นไม้ และทุกอย่างที่รวมกันในป่า เมื่อสูดเข้าไปลึกๆ ก็ทำให้เราหายใจได้อย่างเต็มปอด

สิ่งเหล่านั้นไม่ใช่แค่ความรู้สึกที่เราคิดไปเอง แต่มันมีเหตุ มีผล มีที่มาที่ไป เวลาเราอยู่ในป่า เราจะรู้สึกสดชื่น รู้สึกผ่อนคลาย ลดความกังวล เพราะเราหายใจเอา Phytoncide เข้าไป เจ้า Phytoncide นี้คือน้ำมันหอมระเหย มักจะอยู่ในเปลือกไม้ ต้นไม้ ผลไม้ พืชผักในป่าที่ถูกปล่อยออกมาเพื่อป้องกันตัวเองจากเชื้อโรคและแมลง ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ชาวญี่ปุ่นพบว่าสารน้ำมันหอมระเหยจากพืชนี่แหละเป็นสาเหตุสำคัญตัวหนึ่งที่ทำให้เรารู้สึกดีขึ้นเมื่อเดินอยู่ในป่า

ในประเทศญี่ปุ่น การอาบป่า จึงถูกยกให้เป็นวาระแห่งชาติด้านสุขภาพ เมื่อ ค.ศ. 1982 มีการนำเสนอวิธีการบำบัดเยียวยาร่างกายและจิตใจผ่านการเดินเข้าป่าอย่างจริงจังตามหลักทางวิชาการ เพราะพบว่าอากาศในป่าไม่ใช่เพียงทำให้รู้สึกสดชื่นหายใจคล่องเท่านั้น แต่เชื่อกันว่าเมื่อสูดดม Phytoncide เข้าไปจะช่วยพัฒนาระบบภูมิคุ้มกันได้ รวมทั้งส่งผลเชิงบวกกับร่างกายทำให้ฮอร์โมนความเครียดลดลง อัตราการเต้นของหัวใจช้าลง ความดันโลหิตลดต่ำลง ระบบประสาทต่างๆ ทำงานได้ดีขึ้นเมื่อเทียบกับคนที่อยู่ท่ามกลางบรรยากาศในเมือง

ไม่ใช่แค่เจ้า Phytoncide ที่ทำให้เรารู้สึกสดชื่น แต่ในป่าที่มีความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตจะมีจุลินทรีย์ดีๆ มากมายฟุ้งอยู่ในอากาศซึ่งร่างกายของคนเรามีการแลกเปลี่ยนกับสังคมจุลินทรีย์ภายนอกอยู่ตลอดเวลา เราจะรู้สึกดีเป็นพิเศษเมื่อใช้เวลาอยู่ในป่าสมบูรณ์ที่เต็มไปด้วยชีวิตที่หลากหลาย

สอดคล้องกับรายงานจากประเทศอังกฤษที่บอกว่า การสัมผัสดินทำให้เราอารมณ์ดีและเสริมระบบภูมิคุ้มกัน จากการศึกษาแบคทีเรียตัวหนึ่งในดินชื่อ Mycobacterium vaccae พบว่า มันกระตุ้นให้สมองหลั่งสารเซโรโตนิน ซึ่งนักวิทยาศาสตร์หลายคนเชื่อว่ามีบทบาทสำคัญในการช่วยแก้อาการซึมเศร้า เพราะในภาวะซึมเศร้าสารตัวนี้จะไม่หลั่งออกมา แถมยังสร้างภูมิคุ้มกันแก่สารพัดโรค แม้แต่มะเร็งบางชนิด

ความสดชื่นที่ป่ามอบให้เรายังไม่หมดเพียงแค่นั้น เพราะอากาศที่อยู่ในป่า โดยเฉพาะป่าที่มีน้ำตกหรือมีลำธารไหลผ่าน จะเป็นอากาศที่มีประจุไฟฟ้าขั้วลบ เมื่อเราหายใจเอาอากาศเข้าปอดสู่กระแสเลือด อากาศประจุไฟฟ้าลบจะประกบอนุมูลอิสระประจุบวกจากการเผาผลาญร่างกายทำให้เป็นกลางซึ่งนอกจากจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพระบบเผาผลาญของร่างกาย ยังช่วยล้างพิษ เสริมระบบภูมิคุ้มกัน และเกิดปฏิกิริยาชีวเคมีบางอย่างที่ส่งผลไปกระตุ้นการหลั่งสารเซโรโตนิน

ดังนั้น เวลาเข้าป่าหรือได้อยู่ใกล้ชิดธรรมชาติ เจ้าจุลินทรีย์ในอากาศ สารน้ำมันระเหยจากต้นไม้ และอะตอมประจุไฟฟ้าลบในสภาพแวดล้อม คือปัจจัยสำคัญที่ทำให้หลายๆ คน มักเผลอพูดกับตัวเองว่า “สดชื่นจังเลย…!!”
………………………………………………………
เรื่อง : อนิตา ดาหลาย
ภาพ : Markus Spiske
ข้อมูล :
– พลังแห่งป่าเขา เหตุผลที่เราควรหนีกลับไปสู่ธรรมชาติ, The Matter
– ธรรมชาติบำบัด ธรรมชาติช่วยให้เรามีสุขภาพดี ช่วยให้มีความคิดสร้างสรรค์, www.nicetofit.com/ธรรมชาติบำบัด
– เรา ความสุข เเละจุลินทรีย์, https://greenworld.or.th
– “3 เหตุผล” ทำไมชีวิตของเรา ต้องอยู่ใกล้ธรรมชาติ, https://salaryinvestor.com
– การอาบป่า : ฟื้นใจ ฟื้นกาย ด้วยสัมผัสจากธรรมชาติ, https://ngthai.com
– ทำไมการอยู่กลางแจ้ง ท่ามกลางต้นไม้ จึงดีต่อสุขภาพกายและใจของเรา, The Momentum
– สมอง-กลิ่น-ป่า, https://greenworld.or.th
– ไม่ต้องเหนื่อยล้าก็เข้าป่าได้ทุกวัน เหตุผลที่คนกับธรรมชาติขาดกันไม่ได้, The Matter
– ประจุขั้วลบกับสุขภาพเป็นบวก, https://greenworld.or.th