ป่ า ไ ม้ ในประเทศไทย
:: ป่าไม้ เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญอย่างหนึ่งต่อเศรษฐกิจของประเทศ สิ่งแวดล้อม และการดำรงชีวิตประจำวันของประชากรในชนบท งานวิจัยบางชิ้น ระบุว่าประชากร 1 ใน 6 ของประเทศไทยยังคงต้องพึ่งพิงทรัพยากรป่าไม้ในการดำรงชีวิต และมีประชากรกว่า 480,426 ครัวเรือนอาศัยอยู่ในพื้นที่ป่า
:: องค์กรต่างๆ ซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ มุ่งหวังการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยเฉพาะการผลักดันให้มีสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืนในทุกจังหวัด ด้วยการประกาศนโยบายป่าไม้แห่งชาติ เพิ่มพื้นที่ป่าไม้ทั้งป่าเพื่อการอนุรักษ์และเพื่อเศรษฐกิจไม่น้อยกว่า 40% ของพื้นที่ประเทศไทย มีความคาดหวังว่ากระจายพื้นที่สีเขียวจะมีอยู่ทั่วทุกพื้นที่ ทุกจังหวัด โดยเฉพาะในตัวเมืองซึ่งมีพื้นที่สีเขียวน้อย
:: ซึ่งหากแบ่งตามการใช้ประโยชน์ ป่าไม้แบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ 1) ป่าเพื่อการอนุรักษ์ และ 2) ป่าเพื่อเศรษฐกิจและป่าชุมชน ภายใต้การจัดการโดย 4 หน่วยงานสังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้แก่ กรมป่าไม้ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้
:: มีการจัดสรรที่ดินที่เป็นป่าเสื่อมโทรมแก่ราษฎรในรูปแบบ สปก. ที่สามารถตัดไม้ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและที่ปลูกขึ้นมาโดยไม่ต้องขออนุญาตจากหน่วยงานภาครัฐ นอกจากนี้ ยังมีการจัดสรรที่ดินตามคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ คทช. ที่มีเงื่อนไขในการใช้ประโยชน์ที่ดิน คือ ต้องมีต้นไม้ปกคลุมอย่างน้อยร้อยละ 20 ห้ามทำการเกษตรในพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1A และ 1B ระยะเวลาการใช้ประโยชน์ 30 ปี การตัดไม้ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและที่ปลูกขึ้นมาในพื้นที่ต้องขออนุญาตจากหน่วยงานภาครัฐ
:: โดยการจะรักษาพื้นป่าไทยให้ครบตามเป้าหมาย 40% ได้ร่วมกับโครงการ “One Map” เพื่อแก้ปัญหาเขตพื้นที่ดินของรัฐไม่ชัดเจน จากการประชุมเมื่อต้นปี 2564 มีความเห็นชอบเรื่องการพิสูจน์สิทธิการครอบครองที่ดินของบุคคลในเขตที่ดินของรัฐ และเรื่องขั้นตอนและวิธีการดำเนินงานของคณะอนุกรรมการการอ่านภาพถ่ายทางอากาศ ไปเป็นส่วนหนึ่งของมาตรการของ คทช. ทั้งนี้ เป็นไปเพื่อการจัดการเขตพื้นที่ดินอย่างสันติในอนาคต
_________________
ภาพ : Sandro Gonzalez, https://unsplash.com/

ผลกระทบของ โ ค วิ ด – 19 ต่อการจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืน : ป่ า อ นุ รั ก ษ์
:: มาตรการล็อกดาวน์และควบคุมการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด – 19 ก่อให้เกิดการเว้นระยะห่างทางสังคม และการดำเนินชีวิตปกติในรูปแบบใหม่ ส่งผลต่อกิจกรรมที่กระทบต่อภาคป่าไม้ด้วย ดังนี้
:: ป่ า อ นุ รั ก ษ์ : จากข้อมูลทางสถิติจากสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA พบว่า แม้การกระทำผิดกฎหมายในพื้นที่ป่าอนุรักษ์จะ ‘ลดลง’ แต่ในอีกทางหนึ่ง ก็ยังส่งผลต่องานลาดตระเวนเชิงคุณภาพให้มีความล่าช้าลงไปด้วย
_________________
ภาพ : อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์

ผลกระทบของ โ ค วิ ด – 19 ต่อการจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืน : ป่ า ส ง ว น แ ล ะ พื้ น ที่ ไ ฟ ไ ห ม้ ป่ า
:: ป่ า ส ง ว น แ ห่ ง ช า ติ : มาตรการล็อกดาวน์ที่เกิดขึ้นเป็นอุปสรรคและข้อจำกัดในการสร้างความร่วมมือกับชุมชน การสำรวจการใช้ประโยชน์ที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ภายใต้แนวทางของ คทช. ให้มีความล่าช้าลง ในขณะที่ พื้ น ที่ ไ ฟ ไ ห ม้ ป่ า ใน 8 จังหวัดภาคเหนือ ของปี 2563 กลับเพิ่มขึ้น เมื่อเทียบกับ ปี 2562 เนื่องจากข้อจำกัดในการรวมตัวกันของชุมชนและการช่วยเหลือกันระหว่างชุมชนในการจัดการไฟป่า เช่น การชิงเผา การทำแนวกันไฟ เป็นต้น
:: อย่างไรก็ตาม ก็ได้มีมาตรการในการบรรเทาผลกระทบที่เกิดขึ้น โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ได้จัดสรรงบประมาณกว่า 445 ล้านบาท ในการจ้างแรงงานที่ตกงานจากการระบาดของโควิดในงานภาคป่าไม้ ชาวบ้านที่อาศัยอยู่ใกล้กับพื้นที่ป่า และลูกจ้างชั่วคราว เบื้องต้นกว่า 16,488 ตำแหน่ง และมีการจ้างเพิ่มอีกกว่า 10,000 ตำแหน่ง
_________________
ภาพ : Conscious Design, https://unsplash.com/

ผลกระทบของ โ ค วิ ด – 19 ต่อ ชุ ม ช น ใ ก ล้ ป่ า
:: จากผลการศึกษาในชุมชน 2 แห่ง ได้แก่ บ้านหนองหอยใหม่ (ม่อนแจ่ม) อ. แม่ริม และบ้านแม่กำปอง อ. แม่ออน จ. เชียงใหม่ ซึ่งดำเนินกิจกรรมท่องเที่ยวบนฐานทรัพยากรป่าไม้ และเป็นตัวแทนของชุมชนบนพื้นที่สูงที่อาศัยอยู่ใกล้ป่าสงวนแห่งชาติ มีวิถีชีวิตพึ่งพิงเกษตรกรรมและทรัพยากรป่าไม้ รวมทั้งตั้งอยู่ในจังหวัดที่ได้รับผลกระทบจาก โควิด – 19 มากที่สุด อีกจังหวัดหนึ่ง
:: บ้ า น ห น อ ง ห อ ย ใ ห ม่ : ชุมชนม้ง ที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ม่อนแจ่ม ซึ่งอดีตเคยเป็นพื้นที่ป่าสงวนที่มีความเสื่อมโทรม และถูกพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวให้นักท่องเที่ยวชื่นชม
ภูมิทัศน์ สัมผัสอากาศหนาว เยี่ยมชมวิถีเกษตรของชนเผ่าบนพื้นที่สูง ซื้อของที่ระลึกจากหัตถกรรมชุมชนและของป่า โดยในช่วงการระบาดของ โควิด – 19 ม่อนแจ่มมีคำสั่งให้ปิดทำการ ทำให้ชุมชนขาดรายได้จากกิจกรรมการท่องเที่ยว ลูกจ้างประจำภาคการท่องเที่ยวถูกร้องขอให้ลดเงินเดือน และถูกเลิกจ้างกว่า 30% จำนวนนักท่องเที่ยวลดลง พร้อมกับการระบาดระลอกใหม่
:: บ้ า น แ ม่ กำ ป อ ง : ชุมชนพื้นเมืองภาคเหนือ หรือ คนเมือง แต่เดิมดำรงชีวิตด้วยการพึ่งพิงและใช้ประโยชน์จากผลผลิตของป่า จนกระทั่งพื้นที่ป่าถูกคุ้มครองและจัดการเพื่อการอนุรักษ์แหล่งน้ำ จึงปรับวิถีชีวิตมาปลูกและเก็บเกี่ยวผลผลิตจากต้นชา และดำเนินกิจกรรมท่องเที่ยวบนฐานทรัพยากรป่าไม้ จากการบริการโฮมสเตย์ ร้านอาหาร และบริการนวด โดยในช่วงการระบาดของ โควิด – 19 กิจกรรมการท่องเที่ยวหยุดชะงักลง ทำให้ชาวบ้านขาดรายได้ในการยังชีพ แต่ชาวบ้านส่วนใหญ่สามารถเก็บหนอนไม้ไผ่และใบหม่อนเพื่อการบริโภค ส่วนที่มีสวนกาแฟและชาก็มีการเก็บผลผลิตขายแก่สหกรณ์เพื่อรักษารายได้ของครัวเรือน
_________________
ภาพ : teawbebgru, http://me-story.com/14/#more-18321

ผลกระทบของ โ ค วิ ด – 19 ต่อ ก า ร ท่ อ ง เ ที่ ย ว เ ชิ ง อ นุ รั ก ษ์
:: การระบาดของ โควิด – 19 ส่งผลให้การท่องเที่ยวทั่วโลกหยุดชะงัก ด้วยการลดลงของจำนวนนักท่องเที่ยวระหว่างประเทศ กระทบต่อภาพรวมเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวของประเทศไทย รวมถึงการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ด้วย
:: อุทยานแห่งชาติประกาศปิดชั่วคราวทั่วประเทศ มีการคาดการว่าเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวทั่วโลกจะฟื้นตัวในปี 2567 ขณะที่การฟื้นตัวของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของไทยอาจฟื้นตัวได้ภายในปี 2573 ภาคธุรกิจท่องเที่ยวทั้งหมดของไทยยังคงต้องอยู่กับไวรัสโควิด-19 ไปอีกระยะหนึ่ง เรื่องหนึ่งที่จะช่วยแก้ไขสถานการณ์นี้ได้ดีคงเป็นเรื่องการจัดการวัคซีนที่มีประสิทธิภาพและรวดเร็ว เพื่อฟื้นฟูระบบเศรษฐกิจและแก้ไขปัญหาปากท้อง การท่องเที่ยวเพื่ออนุรักษ์จะได้กลับมาอีกครั้ง
:: มีความหวังเป็นอย่างยิ่งว่า เราจะมีโอกาสกลับไปเยือนเพื่อเรียนรู้และศึกษาธรรมชาติบ้านเราอีกครั้งโดยเร็ววัน
_________________
ภาพ : https://www.js100.com/en/site/post_share/view/84684