ชวนส่อง ‘นก’ ในป่าดิบแล้งภูหลง
เผยแพร่วันที่ 14 กรกฎาคม 2021

:: ความสัมพันธ์ที่นกเอื้อประโยชน์ต่อระบบนิเวศ การเป็นผู้ช่วยในการกระจายพันธุ์เมล็ด นกยังเป็นสัตว์ที่สามารถเชื่อมกับธรรมชาติได้ง่ายกว่าสัตว์ชนิดอื่น สามารถพบเจอได้ง่าย จากการสำรวจเก็บข้อมูลของทีมมูลนิธิฯ พบว่า ในพื้นที่ป่าภูหลง มีนกประจำถิ่น (Resident birds) ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ตลอดทั้งปี

.ความอุดมสมบูรณ์ของป่าสามารถเป็นแหล่งพักพิงให้กับนกอพยพย้ายถิ่นฐานเพื่อหาอาหารหรือเพื่อผสมพันธุ์โดยอพยพมาจากพื้นที่ที่มีอากาศหนาว มายังพื้นที่ที่มีความอบอุ่นมากกว่า เพื่อง่ายต่อการหาอาหารและการดำรงชีพ
.ผลกระทบที่เกิดจากไฟป่าทำให้พื้นที่ป่าลดลง พืชอาหารนกหลายชนิดถูกไฟไหม้ตายไป พื้นที่หาอาหารมีจำนวนลดลง ซึ่งในอนาคตอาจส่งผลกระทบกับสิ่งมีชีวิตที่อาศัยและพึ่งพิงทรัพยากรในพื้นที่ป่าภูหลง รวมถึงนกอพยพทั้งหลาย
.การเพิ่มขึ้นหรือลดลงของนก จะเป็นเครื่องบ่งชี้ว่าพื้นที่ ‘ภูหลง’ ยังคงมีความเหมาะสมในการเป็นแหล่งอาหารหรือแหล่งที่อยู่อาศัยมากน้อยเพียงไร

:: นกบางชนิดพบตามทุ่งหญ้าโล่งกว้าง เช่น พวกนกกระจิบหญ้าท้องเหลือง (Yellow –bellied Prinia) นกกินแมลงตาเหลือง (Yellow-eyed Babbler)
.ถ้ามองเรื่องการจัดการทรัพยากร คนส่วนใหญ่มองว่าพื้นที่ ทุ่งหญ้า โล่ง กว้าง เมื่อถึงฤดูแล้งและเกิดไฟป่าเข้ามาในพื้นที่มักก่อให้เกิดความรุนแรงและควบคุมไฟป่าได้ยาก จึงมักกำจัดหญ้า อ้อ แขม เหล่านี้ออกไป ทั้งโดยการไถออก หรือ การชิงเผา เพื่อป้องกันไฟป่าไม่ให้เข้ามาในพื้นที่ที่ต้องการ
.แต่ในขณะเดียวกัน การป้องกันรักษาป่าโดยการชิงเผา ก็ส่งผลกระทบต่อประชากรสัตว์ป่าเช่นกัน โดยเฉพาะสัตว์กลุ่มนก ที่มีฤดูกาลทำรังช่วงเดียวกันกับช่วงเวลาการชิงเผา ทำให้รังนกเหล่านี้ถูกเผาทำลายไป
.ถึงแม้ว่านกจะมีฤดูกาลทำรังที่ยาวนาน แต่ถ้าเศษวัสดุในการทำรังถูกทำลาย ถิ่นที่อยู่อาศัยจะถูกทำลายไป

ภาพ : นกกินแมลงตาเหลือง (Yellow-eyed Babbler)
:: กว่าสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมจะกลับมาเช่นเดิมต้องใช้ระยะเวลาที่ยาวนาน อาจส่งผลกระทบให้ฤดูกาลนั้น นกเหล่านี้อาจไม่สามารถเพิ่มจำนวนประชากรได้
.ถึงแม้ว่านกเหล่านี้จะไม่ใช่สัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์สามารถพบเห็นได้ทั่วไป แต่ถ้าไม่มีการวางแผนการจัดการให้ถูกวิธีในอนาคตสัตว์เหล่านี้อาจกลายเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์หรือสัตว์ป่าหายาก

ภาพ : นกกระจิบหญ้าท้องเหลือง (Yellow –bellied Prinia)
