? ม หั ศ จ ร ร ย์ ธ ร ร ม ช า ติ

:: หากพูดถึงความมหัศจรรย์ของธรรมชาติ หลายๆ คนมักนึกถึงความสวยงามของสถานที่ที่มีชื่อเสียงระดับโลก หรืออาจจะเป็นความแปลกประหลาดของสิ่งต่างๆ ที่ถูกสร้างสรรค์ขึ้นด้วยฝีมือของธรรมชาติ ที่ทำให้มนุษย์อย่างเราๆ รู้สึกทึ่งได้อยู่เสมอๆ และยังมีอะไรอีกมากมายที่ยังคงเป็นความลับรอให้เราไปค้นพบ …

:: แต่นอกเหนือจากความสวยงาม ความแปลกตา ที่เราสามารถสัมผัสได้ด้วยการมองเห็นนั้น ‘ก า ร รั ก ษ า ส ม ดุ ล ข อ ง ร ะ บ บ นิ เ ว ศ ใ น ธ ร ร ม ช า ติ’ ก็ดูจะเป็นเรื่องมหัศจรรย์และน่าทึ่งไม่น้อยเลยทีเดียว

? ส ม ดุ ล แ ห่ ง นิ เ ว ศ

:: ในระบบนิเวศธรรมชาติ การดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิตที่หลากหลายภายใต้สภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน ทำให้มีบทบาทหน้าที่และมีความสัมพันธ์กันอย่างสลับซับซ้อน

:: ห่วงโซ่อาหาร (Food chain) เป็นกระบวนการถ่ายทอดพลังงานตามลำดับขั้นจากสิ่งมีชีวิตหนึ่งไปยังสิ่งมีชีวิตอีกหนึ่งโดยการกินกันเป็นทอดๆ ทำให้สารอาหารและพลังงานถ่ายทอดไปในหมู่สิ่งมีชีวิตและตกลงสู่สิ่งแวดล้อม

:: ส่วนการหมุนเวียนของสสาร (Biogeochemical Cycle) เป็นการส่งต่อสารอาหารระหว่างสิ่งมีชีวิตและแหล่งสะสมอนินทรียสารในระบบนิเวศนั้นๆ ซึ่งผลสุดท้ายจะเปลี่ยนเป็นสารอนินทรียที่สิ่งมีชีวิตนำไปใช้ได้ การหมุนเวียนของคาร์บอนและออกซิเจนโดยการะบวนการหายใจและการสังเคราะห์แสง ยังเป็นกระบวนการที่ทำให้เกิดการหมุนเวียนของสารเช่นกัน

:: การหมุนเวียนของแร่ธาตุนี้ เป็นวัฏจักรจากสิ่งแวดล้อมเข้าสู่สิ่งมีชีวิตและจากสิ่งมีชีวิตถูกปลดปล่อยสู่สิ่งแวดล้อม เป็นสิ่งสำคัญเกี่ยวกับความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้ง และจะยังเป็นเช่นนี้เรื่อยไปไม่รู้จบ

? เ ป ลี่ ย น – ป รั บ – ป ก ติ

:: เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในธรรมชาติ สิ่งมีชีวิตทุกชนิดก็ต่างล้วนมีสัญชาตญาณการดิ้นรนเพื่อความอยู่รอด โดยพยายามที่จะฟื้นตัวเองให้กลับมาสู่ภาวะปกติและเกิดความสมดุลให้รวดเร็วที่สุด

:: อย่างต้นไม้ที่มีอาการแห้งเหี่ยว ดูไม่สดใส ในช่วงที่อากาศร้อน ขาดน้ำ แต่หากมีฝนตกลงมาแม้เพียงเบาๆ ต้นไม้ก็คืนความสดใสกลับมาอีกครั้ง ซึ่งดูจะเป็นความมหัศจรรย์ในการฟื้นตัวเองของธรรมชาติที่เราพอจะสังเกตได้ง่ายๆ

:: ธรรมชาติในป่าก็มีกระบวนการฟื้นตัวเองเช่นเดียวกัน อย่างเวลาที่ป่าถูกทำลายจนเกิดเป็นที่โล่ง จะมีพืชเบิกนำเกิดขึ้นก่อน เมื่อเวลาผ่านไป ก็จะมีต้นไม้เนื้ออ่อนโตเร็วเกิดขึ้น และหากปล่อยไว้โดยไม่มีการรบกวน ป่าดั้งเดิมก็จะกลับมาอีกครั้ง เราเรียกกระบวนการนี้ว่าการทดแทนทางนิเวศวิทยา (Ecological Succession) และช่วยรักษาความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตไว้

? เ พ ร า ะ เ ร า ต่ า ง เ ป็ น นิ เ ว ศ ข อ ง กั น แ ล ะ กั น

:: โครงสร้างและบทบาทหน้าที่ของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดภายในระบบนิเวศ จึงเป็นส่วนสำคัญยิ่งที่ช่วยให้ทุกสรรพชีวิตอยู่ร่วมกันได้อย่างสมดุล

:: การเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศและสภาพแวดล้อม รวมถึงการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ใดสายพันธุ์หนึ่ง อาจนำมาซึ่งจุดเริ่มต้นของการสูญเสียสมดุลทางธรรมชาติและการล่มสลายของสังคมหรือระบบนิเวศของการอยู่ร่วมกัน

:: ถ้าระบบนิเวศขาดความสมดุลหรือถูกทำลาย ย่อมเกิดผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของสรรพสิ่งในระบบ…

:: และหากมนุษย์อย่างเราๆ ใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างไม่รู้คุณค่า ต่อให้ธรรมชาติมีกลไกในการรักษาสมดุลและการฟื้นตัวเองได้เก่งแค่ไหนก็อาจถึงคราวล่มสลายได้ …

….แล้วท้ายที่สุดผลกระทบต่างๆ จะย้อนกลับมาทำร้ายตัวเราเอง…⚪️

————————————————————————

เรื่อง : อนิตา ดาหลาย

ข้อมูล :
– https://www.seub.or.th/bloging/เกร็ดความรู้/ปลูกให้เป็นป่า/
– https://www.blockdit.com/posts/5d79ea5d76b84d0cc6efe912
– https://www.tungsong.com/Env/Save_Jungle.asp
– http://old-book.ru.ac.th/e-book/g/GE317/chapter5.pdf
– https://biotkm6.wordpress.com/21-3-การถ่ายทอดพลังงานและก/
– https://library.ipst.ac.th/…/ipst/5418/123_62-66.pdf…

ภาพ : Maxx Gong, https://unsplash.com/