:: การกลับมาแพร่ระบาดของโควิด – 19 ต่างสร้างผลกระทบต่อการใช้ชีวิตของเราทุกคน ตั้งแต่การเพิ่มการรักษาระยะห่างทางสังคม การล้างมือบ่อยๆ หรือการต้องสวมใส่หน้ากากอนามัยทุกครั้งเมื่อออกนอกที่พักอาศัย ซึ่งทั้งหมดนี้ต่างเป็นวิถีใหม่ที่เราไม่คุ้นชินและจำเป็นต้องปรับตัว เพื่อให้เราผ่านพ้นวิกฤติในครั้งนี้ไปได้โดยเร็ว …ซึ่งก็ไม่ใช่เพียงแค่เราที่ต้องปฏิบัติต่อคนด้วยกันเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงการปรับตัวต่อความสัมพันธ์ของเรากับสิ่งแวดล้อมรอบข้างด้วย

:: จากข้อมูลงานวิจัยหลายชิ้นที่ชี้ว่า โรคระบาดครั้งใหญ่ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา เป็นผลจากการกระทำและกิจกรรมของคนเราต่อระบบนิเวศสิ่งแวดล้อม การทำลายป่าอันเป็นบ้านของสัตว์ การล่าสัตว์ป่ามาเป็นอาหาร การขยายตัวของเกษตรและปศุสัตว์เชิงอุตสาหกรรม ไปจนถึงการคุกคามของมนุษย์ในรูปแบบต่างๆ ที่ส่งผลให้เชื้อไวรัสจากสัตว์สามารถติดต่อมาสู่คนได้ง่ายขึ้น ซึ่งสะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนในช่วงการระบาดของโควิด – 19 นี้

:: แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่า ป่าและสัตว์ป่าคือภัยคุกคามและเป็นแหล่งเชื้อโรคที่เราต้องกำจัดออกไป ในทางกลับกัน จุลชีพและระบบนิเวศที่สมบูรณ์คือสิ่งที่รักษาความสมดุลของสรรพสิ่งบนโลก คอยควบคุมปริมาณของสิ่งมีชีวิตต่างๆ แต่กิจกรรมของมนุษย์ต่างหากที่คุกคามจนทำให้เกิดความสามารถในการฟื้นฟูของระบบนิเวศซึ่งคือตัวแปรของโรคระบาด และเป็นสิ่งที่เราทุกคนต้องให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มากขึ้น

:: เพราะความสัมพันธ์ในธรรมชาติหรือระบบนิเวศที่มีคนเราเป็นส่วนหนึ่งนั้นเป็นเรื่องของทั้งหมด หากส่วนใดส่วนหนึ่งได้รับผลกระทบก็ย่อมมีอิทธิพลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในส่วนอื่นๆ ด้วย ‘แนวคิด One Health สุขภาพหนึ่งเดียว’ จึงถูกหยิบยกมาใช้ในการจัดการโรคอุบัติใหม่นี้ โดยตระหนักว่า ‘สุขภาพของคนเราเกี่ยวข้องโดยตรงกับสุขภาพของสัตว์และสิ่งแวดล้อมที่เราอยู่อาศัย’ โดยจำเป็นต้องใช้ความร่วมมือของหลายภาคส่วนและการบูรณาการองค์ความรู้ในสาขาวิชาต่างๆ เพื่อนำมาปรับใช้ในการติดตามเฝ้าระวังควบคุมโรค รวมถึงเพื่อรักษาและคำนึงถึงสายสัมพันธ์ของสุขภาพคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อมที่เป็นหนึ่งเดียวกัน

:: แนวทางสำคัญในการจัดการกับโรคติดต่ออย่างยั่งยืน จึงเป็นการพัฒนาภูมิคุ้มกันให้สามารถจัดการกับเชื้อโรค เพื่อให้คน สัตว์ และสิ่งแวดล้อมอยู่ร่วมกันได้อย่างสมดุล ดังนั้น มาตรการต่างๆ ที่ไม่คุ้นชิน จึงยังมีความจำเป็นที่เราทุกคนต้องร่วมกันปฏิบัติ เพื่อควบคุมการระบาดของโรคในช่วงนี้ แต่ในความเป็นจริงเราไม่อาจปฏิเสธการอยู่ร่วมกับสิ่งมีชีวิตที่มองไม่เห็นรอบๆ ตัวเราได้ ดังนั้น นอกจากดูแลรักษาสุขภาพตัวเองให้แข็งแรงแล้ว เราต้องช่วยกันดูแลรักษาธรรมชาติและระบบนิเวศรอบๆ ตัว ให้ดีไปด้วย ร่วมกันผลักดันให้การพัฒนาด้านต่างๆ หันมาให้ความสำคัญกับความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม …เพราะพวกเราทุกคนคือ ร ะ บ บ นิ เ ว ศ เ ดี ย ว กั น !

_________________

ภาพ : Isabella Juskova, https://unsplash.com/
ข้อมูล :
– https://www.greenpeace.org/thailand/story/16522/forest-pandemic-and-biodiversity-1/
– https://www.the101.world/earth-s-sickness/#
– http://punyascientificphilosophy555.blogspot.com/2013/11/blog-post_25.html
– https://thaionehealth.org/